Ädil
115 v. Chr.
125 v. Chr.
131 v. Chr.
136 v. Chr.
142 v. Chr.
147 v. Chr.
179 v. Chr.
184 v. Chr.
199 v. Chr.
209 v. Chr.
214 v. Chr.
220 v. Chr.
28 v. Chr.
43 v. Chr.
70 v. Chr.
86 v. Chr.
Appius Claudius Pulcher (Konsul 143 v. Chr.)
Auctoritas
Augustus
Augustus (Titel)
Caesar (Titel)
Censor
Censur
Comes
Consulat
Cursus honorum
Decemviri
Dux (Titel)
Fabius Maximus
Imperator
Imperium (Rom)
Interim
Interrex
Lateinische Sprache
Legatus
Lucius Cornelius Lentulus Caudinus (Konsul 237 v. Chr.)
Lucius Cornelius Lentulus Lupus
Lucius Valerius Flaccus (Konsul 100 v. Chr.)
Lucius Valerius Flaccus (Konsul 195 v. Chr.)
Magister equitum
Magister militum
Magistratur
Mamercus Aemilius Lepidus Livianus
Marcus Aemilius Lepidus (Konsul 187 v. Chr. und 175 v. Chr.)
Marcus Aemilius Scaurus der Ältere
Marcus Tullius Cicero
Militärtribun
Parlamentspräsident
Patrizier
Plural
Pontifex Maximus
Präfekt (Römisches Reich)
Praetur
Prestige
Princeps senatus
Publius Cornelius Lentulus (Suffektkonsul 162 v. Chr.)
Publius Cornelius Scipio Africanus
Publius Cornelius Scipio Nasica
Quaestur
Quintus Aurelius Symmachus
Römische Republik
Römischer Diktator
Römischer Senat
Römisches Reich
Roland Wittmann
Spätantike
Sulla
Theoderich der Große
Titus Livius
Triumvirat
Vicarius
Vigintisexviri
Volkstribun
Wolfgang Kunkel
115 v. Chr.
125 v. Chr.
131 v. Chr.
136 v. Chr.
142 v. Chr.
147 v. Chr.
179 v. Chr.
184 v. Chr.
199 v. Chr.
209 v. Chr.
214 v. Chr.
220 v. Chr.
28 v. Chr.
43 v. Chr.
70 v. Chr.
86 v. Chr.
Appius Claudius Pulcher (Konsul 143 v. Chr.)
Auctoritas
Augustus
Augustus (Titel)
Caesar (Titel)
Censor
Censur
Comes
Consulat
Cursus honorum
Decemviri
Dux (Titel)
Fabius Maximus
Imperator
Imperium (Rom)
Interim
Interrex
Lateinische Sprache
Legatus
Lucius Cornelius Lentulus Caudinus (Konsul 237 v. Chr.)
Lucius Cornelius Lentulus Lupus
Lucius Valerius Flaccus (Konsul 100 v. Chr.)
Lucius Valerius Flaccus (Konsul 195 v. Chr.)
Magister equitum
Magister militum
Magistratur
Mamercus Aemilius Lepidus Livianus
Marcus Aemilius Lepidus (Konsul 187 v. Chr. und 175 v. Chr.)
Marcus Aemilius Scaurus der Ältere
Marcus Tullius Cicero
Militärtribun
Parlamentspräsident
Patrizier
Plural
Pontifex Maximus
Präfekt (Römisches Reich)
Praetur
Prestige
Princeps senatus
Publius Cornelius Lentulus (Suffektkonsul 162 v. Chr.)
Publius Cornelius Scipio Africanus
Publius Cornelius Scipio Nasica
Quaestur
Quintus Aurelius Symmachus
Römische Republik
Römischer Diktator
Römischer Senat
Römisches Reich
Roland Wittmann
Spätantike
Sulla
Theoderich der Große
Titus Livius
Triumvirat
Vicarius
Vigintisexviri
Volkstribun
Wolfgang Kunkel
Der Princeps senatus (lat., dt. etwa Erster des Senats, Plural principes senatus) war während der römischen Republik ein besonders angesehenes Senatsmitglied.
Der princeps senatus war nicht der Vorsitz des römischen Senats, dem jeweils der höchstrangige anwesende Magistrat, zumeist ein Consul, vorstand, sondern er war der Meinungsführer des Gremiums. In der Regel war der princeps senatus ein ehemaliger Consul, oftmals ein früherer Censor, der besonders großes Prestige besaß und daher als erster um seine Meinung gebeten wurde. Er wurde aus den Reihen der patrizischen Senatoren mit konsularischem Rang ausgewählt. Die wichtigste offizielle Funktion bestand im ersten Platz bei der formellen Stimmabgabe der Senatoren. Mit seiner Stimmabgabe (sententia) konnte der princeps senatus die der rangniedrigeren Senatoren beeinflussen. Auch sonst dürfte er einen großen, aber nicht formal fassbaren Einfluss im Senat gehabt haben.
Obwohl es kein Amt im cursus honorum war und kein imperium besaß, brachte diese Funktion dem Inhaber ein hohes Ansehen und war ein Ausdruck von auctoritas. Die Stellung wurde am Anfang der Amtszeit der Censoren von ihnen interimistisch übernommen, sie konnten entweder den vorherigen princeps bestätigen, den rangältesten Censor oder einen anderen Censor benennen.[1]
Die typischen Aufgaben eines modernen Parlamentspräsidenten, wie die Eröffnung und Schließung der Sitzungen des Senats, die Festlegung der Tagesordnung und des Sitzungsorts, die Einhaltung der Geschäftsordnung usw., oblag offiziell dem Beamten, der den Senat einberief, doch könnte auch hier der princeps senatus durch seine auctoritas Mitbestimmungsmöglichkeiten gehabt haben. Die Stellung eines princeps senatus ist vom 3. Jahrhundert v. Chr. bis zur Zeit Sullas belegt. Noch in der Spätantike wurde der Titel an Senatoren wie Quintus Aurelius Symmachus verliehen; zu dieser Zeit sprach man alternativ auch vom caput senatus („Haupt des Senats“). Unter dieser Bezeichnung ist die Position noch unter Theoderich dem Großen belegt.
Bearbeiten Unvollständige Liste von principes senatus der Republik
…
220 v. Chr. (?) - Lucius Cornelius Lentulus Caudinus
214 v. Chr. – Marcus Fabius Buteo
209 v. Chr. – Quintus Fabius Maximus Verrucosus
199 v. Chr. – Publius Cornelius Scipio Africanus
184 v. Chr. – Lucius Valerius Flaccus
179 v. Chr. – Mamercus Aemilius Lepidus
147 v. Chr. – Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum
142 v. Chr. – Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum
136 v. Chr. – Appius Claudius Pulcher (unsicher)
131 v. Chr. – Lucius Cornelius Lentulus Lupus
125 v. Chr. – Publius Cornelius Lentulus
115 v. Chr. – Marcus Aemilius Scaurus
086 v. Chr. – Lucius Valerius Flaccus
070 v. Chr. – Mamercus Aemilius Lepidus Livianus
043 v. Chr. – Marcus Tullius Cicero (kein Patrizier)
028 v. Chr. – Augustus
Bearbeiten Einzelnachweise
↑ Livius 40,51. Zur Frage der Benennung Livius 27,11.
Bearbeiten Literatur
Francis X. Ryan: Rank and Participation in the Republican Senate. Stuttgart 1998.
Wolfgang Kunkel, Roland Wittmann: Staatsordnung und Staatspraxis der römischen Republik. Zweiter Abschnitt: Die Magistratur, München 1995, S. 391-471.
Ämter im Römischen Reich
Ämter des Cursus honorum: Quästur | Volkstribunat | Ädilität | Prätur | Konsulat | Zensur
Außerordentliche Ämter: Decemviri | Triumviri | Interrex | Magister equitum | Diktator
Weitere Ämter und Ehrentitel: Vigintisexviri | Tribunus militum | Praefectus | Legatus | Magister militum | Comes | Dux | Vicarius | Pontifex Maximus | Imperator | Princeps senatus | Augustus | Caesar
Princeps senatus - Wikipedia, the free encyclopedia
The princeps senatus (plural principes senatus) was the first member by precedence of the Roman Senate. ... The princeps senatus was not a lifetime appointment. He was chosen by ...
Princeps senatus: Information from Answers.com
princeps senātūs princeps senātūs ( the leader of the senate') , at Rome, the senator placed by the censors at the head of the list of members of the
Princeps Senatus
Princeps Senatus on WN Network delivers the latest Videos and Editable pages for News & Events, including Entertainment, Music, Sports, Science and ...
PrincepsSenatus on deviantART
Art - community of artists and those devoted to art. Digital art, skin art, themes, wallpaper art, traditional art, photography, poetry / prose. Art prints.
Princeps senatus - Definition
The princeps senatus (plural principes senatus) was the leader of the Roman senate. ... Censors could, however, confirm a princeps senatus for a period of another five years. ...
Princeps senatus - Wikipedia, la enciclopedia libre
El Princeps Senatus o Príncipe del Senado era el senador con mayor dignidad dentro del Senado romano y por lo tanto él era el primero en hablar ...
Wikipedia:Princeps senatus - Global Warming Art
The princeps senatus (plural principes senatus) was the first member by precedence of the Roman Senate. ... Originally, the position of the princeps was one of honor: he had the ...
Princeps senatus - VisWiki
Princeps senatus - Lucius Valerius Flaccus, Roman censor, Fabius Maximus, Roman Emperor, Publius Cornelius Lentulus - VisWiki
Princeps senatus - eNotes.com Reference
Princeps senatus - eNotes.com Reference ... The princeps senatus (plural principes senatus) was the first member by precedence of the Roman Senate. ...
